Bank of America (BoFA) gibi büyük finansal kurumların robotları (otomatik alım-satım sistemleri, “trading bots”) çok katmanlı, yüksek teknolojiye dayalı ve sürekli güncellenen yapılarla çalışır. Aşağıda bu robotların nasıl çalıştığını ana başlıklarla özetleyeceğim.
1. Veri Toplama (Data Ingestion)
- Gerçek zamanlı fiyat verisi (Level 1/2 order book, tick-by-tick).
- Temel veriler: bilanço, gelir tablosu, makroekonomik göstergeler.
- Haber akışı: Reuters, Bloomberg, sosyal medya sentiment analizi.
- Alternatif veriler: uydu görüntüleri, lojistik verileri, tüketici verisi.
2. Algoritma Türleri
a. Statistical Arbitrage (StatArb)
- Farklı piyasalardaki fiyat sapmalarından kar elde etmeye çalışır.
- Cointegration, mean reversion, pairs trading gibi yöntemler kullanılır.
b. Market Making
- Alım ve satım arasında sürekli fiyat teklifi verir.
- Hızlı işlem (latency < 1 ms) ile küçük farklardan kâr sağlar.
c. Trend Following / Momentum
- Teknik göstergeler (EMA, RSI, MACD) veya fiyat hareketleriyle pozisyon açar.
- Genellikle daha uzun zaman dilimlerine dayanır.
d. Machine Learning ve AI
- Derin öğrenme, reinforcement learning gibi tekniklerle karar verir.
- Örn: LSTM ile zaman serisi tahmini, transformer ile haber analizi.
e. Execution Algoritmaları
- VWAP, TWAP, POV gibi algoritmalar büyük emirleri piyasa etkisi yaratmadan parçalara bölerek işler.
3. Karar Alma ve Uygulama Süreci
- Sinyal üretimi: Model, al/sat/sus gibi kararlar üretir.
- Risk kontrolü: Pozisyon boyutu, kaldıraç, stop loss limitleri kontrol edilir.
- Order Routing: En uygun borsaya veya likidite sağlayıcısına yönlendirilir.
- Gerçek zamanlı izleme: Tüm sistem anlık olarak izlenir, anomaliler tespit edilir.
4. Yapısal Özellikler
- Ultra düşük gecikme: New York–London arası fiber-optik hatlar veya mikrodalga iletişim.
- Kolokasyon: Borsa sunucularına fiziksel olarak en yakın lokasyonlarda işlem yapılır.
- Yüksek frekanslı işlem (HFT): Milyonlarca işlem/gün mümkün.
5. Denetim ve Uyum (Compliance)
- Algoritmalar sürekli olarak düzenleyici kurallara uygunluk açısından izlenir.
- Anormal davranışlar (manipülasyon, spoofing) algoritma tarafından engellenir.
6. Geliştirme Süreci
- Kuant analistleri, yazılımcılar ve risk yöneticileri birlikte çalışır.
- Algoritmalar önce backtest, sonra paper trading, en son da canlı işlem ortamına alınır.
Örnek Kullanılan Teknolojiler:
- Python, C++, Java: Algoritma geliştirme
- KDB+/q, Redis: Hızlı veri erişimi
- TensorFlow, PyTorch: Yapay zeka modelleri
- FIX protokolü: Emir iletimi
- GPU/FPGA: Yüksek işlem gücü için
Bir yanıt yazın